X

یادداشت

/اطلاع‌رسانی/یادداشت
مقایسه منابع رشد اقتصادی ایران با کشورهای OECD
ﺳﻪشنبه 07 دی 1400
290
کد خبر: 2768
آدرس کوتاه

 مقایسه منابع رشد اقتصادی ایران با کشورهای OECD

حمیدرضا صادقی، مدير مطالعات و تحلیل بهره‌وری سازمان ملی بهره‌وری ایران

براساس تئوری‌های اقتصادي، رشد در یک اقتصاد از دو روش امکان‏پذیر است. روش اول، افزايش كمي نهاده‌ها و عوامل تولید است که تحقق آن نيازمند انباشت سرمايه‌هاي فيزيکي است. روش دوم، ارتقاي بهره‌وري است كه از طریق بهره‌گيري مطلوب‌تر از ظرفيت‌هاي موجود در قالب بهبود کيفيت نهاده‌هاي توليد و اصلاح ساختارها و نهادهاي ذي‏ربط میسر می‌شود. بررسي‌ها نشان می‌دهد، «نهاده‏محوری» و توجه صرف به افزایش عوامل تولید به‌عنوان تنها منبع رشد اقتصادی، نمی‌تواند محقق‌کننده اهداف توسعه یک کشور باشد. بنابراین دستیابی به رشد مستمر و پایدار اقتصادي از طریق ارتقای بهره‌وری و به عبارت دیگر رویکرد «بهره‌وری‌محور» میسر می‌شود.

برخلاف رشد گسترده  (نهاده‌محورر) که بر بسط کمی نهاده‌های تولید از طریق انباشت سرمایه فیزیکی به‌عنوان موتور محرک رشد اقتصادی متکی است، رشد بهره‌وری‌محور بر استفاده کارا و اثربخش از منابع برای ایجاد رشد اقتصادی متمرکز بوده است. بنابراین در نتیجه ارتقای بهره‌وری کل عوامل تولید، به‌جای رشد گسترده، رشد عمیق و با کیفیت محقق می‌شود.

طبیعی است که در کشورهای در حال توسعه، به‌ویژه در مراحل ابتدایی رشد، بخش قابل‌توجهی از رشد از طریق انباشت سرمایه حاصل می‌شود، اما انتظار می‌رود با گذار به سمت سطوح بالاتر درآمدی، با بهبود محیط نهادی و فضای کسب‌وکار از یک سو و جذب دانش و فناوری موجود در کشورهای پیشرفته از سوی دیگر، سهم بهره‌وری در رشد به‌صورت مستمر افزایش یافته و به محرک اصلی رشد تبدیل شود. در غیر این‌صورت شاهد رشد پایدار و فراگیر نخواهیم بود.

طی دوره 2010 -2000، 2/9 واحد درصد از رشد 6/1 واحد درصدی ایران (حدودا 47 درصد) از مسیر افزایش بهره‌وری کل عوامل تولید حاصل شده است که جزو بالاترین مقادیر و سهم‌های رشد در بین کشورهای جهان است، اما در دوره 2019-2010 تولید ناخالص داخلی ایران تنها 0/1 واحد درصد رشد داشته است که متاسفانه سهم رشد بهره‌وری کل عوامل تولید در این رشد منفی 2/2  واحد درصد بوده است که جزو پایین‌ترین مقادیر در بین کشورهای مورد مقایسه است. به سهم عوامل مختلف در رشد تولید ناخالص داخلی کشورهای پیشرفته‌ای مانند آمریکا، ژاپن، آلمان، به‌‌رغم کُندبودن طبیعی رشد اقتصادی در کشورهای پیشرفته، اما سهم TFP در رشد آنها قابل‌توجه است.

تصاویر
  • مقایسه منابع رشد اقتصادی ایران با کشورهای OECD
  • مقایسه منابع رشد اقتصادی ایران با کشورهای OECD
  • مقایسه منابع رشد اقتصادی ایران با کشورهای OECD
نظر جدید

Website

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید: