X

اخبار سازمان ملی بهره وری ایران

/اطلاع‌رسانی/اخبار
یکشنبه 05 بهمن 1393
765
کد خبر: 214
آدرس کوتاه

 ساختار نهادی رانتی، مانعی برای رشد بهره وری است

دبیر هیات دولت و رئیس اسبق سازمان ملی بهره وری ایران، صبح روز شنبه ـ چهارم بهمن ماه ـ در همایش ملی بهره وری ایران كه با حضور دكتر محمدباقر نوبخت معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور، دكتر معصومه ابتكار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و جمعی از مسئولان دولتی، اساتید دانشگاه، فعالان و صاحبنظران حوزه بهره وری كشور تصریح كرد: ساختار نهادی رانتی مانعی برای رشد بهره وری است.
به گزارش روابط عمومی سازمان ملی بهره وری ایران، محسن حاجی میرزایی افزود: درباره این كه بهره وری نقش اساسی در رشد و توسعه اقتصادی دارد، تردیدی وجود ندارد و شواهد تجربی چند دهه اخیر گواهی می دهد  بهره وری سهم قابل اعتنایی در رشد و توسعه كشورها داشته است.
وی با بیان این كه در ایران هدف گذاری یك سوم رشد از محل بهره وری است و ما به این هدف نائل نشدیم، ادامه داد: مطالعه ای كه از سوی سازمان بهره وری آسیایی انجام شده است، در یك دوره 40 ساله، سهم بهره وری كل در رشد تولید در ایران 11 درصد بوده است كه این رقم قابل توجهی نیست.
دبیر هیات دولت تصریح كرد: بررسی روند رشد اقتصادی در ایران نشان می دهد كه در طی نیم قرن اخیر متوسط رشد اقتصادی 4.6 درصد بوده است. اما واقعیت مهم و تاثیرگذار در این رشد اقتصادی نوسانی بودن این رشد است. كشور نتوانسته است در سالهای اخیر تجربه یك رشد ولو كند اما پایدار و مستمر را در كشور داشته باشیم.
به گفته وی، میانگین رشد تولید سرانه هم در همین دوره 2.1  درصد البته با نوسانات بسیار زیاد همراه بوده است.

كاهش بهره وری سرمایه از 100 به 44 در عرض 50 سال
حاجی میرزایی به نزولی بودن رشد بهره وری طی این دوره پنجاه ساله اشاره كرد و گفت: اگر عدد سال 1341 را 100 بدانیم در پایان این نیم قرن به عدد 44 در بهره وری سرمایه و در بهره وری كل عوامل به عدد 80  رسیده ایم.
وی با بیان این كه چنین روندی نگران كننده است، تصریح كرد: بدون اتفاق معینی در كشور ما قادر نخواهیم بود مسائل و مشكلات جدی كه در حوزه بهره وری كشور داریم برطرف كنیم كه ضروری ترین كار در این راستا مرتب كردن معلومات و مجهولات ما نسبت به بهره وری است.
رئیس اسبق سازمان ملی بهره وری ایران تاكید كرد: تكرار دانسته ها مانند این كه بدون تحقق بهره وری، تحقق رشد پایدار امكان پذیر نخواهد بود، كمكی نمی كند و باید به سمت نا دانسته ها در بهره وری سوق پیدا كرد. هر چند ممكن است كشوری بدون اتكا به بهره وری بتواند رشدی را در یك دوره زمانی تجربه كند، اما پایداری در توسعه مستلزم نقش آفرینی جدی بهره وری است.

وضعیت كشور در بهره وری مناسب نیست
وی با بیان این كه وضعیت كشور در بهره وری مناسب نیست، خاطرنشان كرد: همه مطالعات و تحقیقات نشان می دهد كه سهم بهره وری در رشد اقتصادی ما ناچیز و نزدیك به صفر و گاهی صفر و در بعضی موارد حتی منفی است. اینها نشان می دهد همه ایده ها، تصمیم گیری ها، سیاستگذاری ها و راهبردهای ما راه به جایی نبرده است و مجهول اساسی رمزیابی از این ناكامی هاست.
حاجی میرزایی با بیان این كه برآورده كردن یك سوم رشد اقتصادی از بهره وری در برنامه های چهارم و پنجم محقق نشده است، چرا باید در برنامه ششم به دنبال آن بود، تصریح كرد: باید به دنبال پاسخ به این سوال بود كه چرا بهره وری در كشور سامان نمی گیرد، آیا اراده ای برای تحقق بهره وری نیست یا رشد بهره وری خواسته صادقانه ما نیست و یا این كه راه حل های ما راه حل های معتبر و اصیلی نیست و چرا از این راه حل های نادرست كه 5 دهه تكرار شده است، تجربه نمی گیریم و آنها را دنبال می كنیم.
وی تصریح كرد: مهم ترین تغییرات را در جوامع تغییرات نهادی تعریف می كنند به این معنا كه ساختارهای نهادی تغییر می كند و به دنبال آن تغییرات دیگر به همراه می آورد.

فقدان نظام های ارزشیابی و تخصیص بودجه معتبر و پایدار
دبیر هیات دولت در ادامه به تعریف ساختارهای نهادی پرداخت و گفت: این ساختارها بستری است كه درون آن یك واقعیت شكل می گیرد، پذیرفته شده، پرورش یافته و رشد می كند یا این كه واقعیتی دفن شده و از بین می رود. باید به دنبال پاسخ به این پرسش بود كه ساختارهای نهادی ما تا چه حد با این مفهوم مانوس است و اگر ساختار نهادی با یك پدیده پیوند ارگانیك پیدا نكرد، آن پدیده قابلیت رشد در آن جامعه را دارا نیست.
به  گفته وی دو ساختار نهادی در كشور وجود دارد، یكی ساختار نهادی رانتی و دیگری ساختار نهادی رقابتی است.
رئیس اسبق سازمان ملی بهره وری ایران تاكید كرد: وقتی ساختار نهادی رانتی است، صحبت كردن از مفاهیمی چون دانایی، آگاهی، نوآوری، پاسخ گویی، شفافیت و بهره وری چیزی به جز تصنع نیست. نظام انگیزشی، ترجیحی و انتخاب های ما به سمت و سوی دیگری میل می كند.
وی با بیان این كه نمی توان مثالی از نظام هایی چون ارزشیابی و تخصیص منابع معتبر و پایدار به طور مشخص در دستگاه های اجرایی كشور مدافع رشد بهره وری ذكر كرد، گفت: ما بر اثر یك خطای تاریخی، عنصری را جایگزین تكاپو و تلاش كردیم و همه آرمان های خود را به منبعی وصل كردیم كه از كمیت و كیفیت تلاش همه جامعه و حتی بنگاه های اقتصادی مستقل است، چنانچه بنگاه های اقتصادی ما سود را مستقل از كیفیت جستجو می كنند و هیچ كسی برای سود بیشتر به دنبال كار بهتر نیست.

بهره وری را با نظام انگیزشی پیوند دهیم
حاج میرزایی با بیان این كه هیچ گاه در فصل بودجه بهره وری مورد سوال هیچ كسی نیست، ادامه داد: در دستگاه های اجرایی كشور هنوز مسابقه بی پایانی برای خرج كردن بیشتر وجود دارد، دستگاهی كه كمتر هزینه كند، متضرر می شود چون سال بعد منابع كمتری در اختیار آن دستگاه قرار می گیرد و منابعی كه در اختیار آن قرار می گیرد نسبتی از عملكرد سال گذشته آن دستگاه است و باید آن بودجه هزینه شده باشد.
وی ادامه داد: این روند ما را با مفهوم بهره وری آشتی نمی دهد بنابراین باید دست به یك انتخاب تاریخی زد و تصمیم گرفت این ساختار نهادی را كنار گذاشت تا بتوان همه تهدیدها را به یك فرصت بدل كرد. ما زمانی می توانیم از دستگاه های اجرایی كشور انتظار داشته باشیم كه بهره وری آنها ارتقا یابد كه بهره وری را با نظام انگیزشی و ترجیحات آنها پیوند دهیم كه همه آنها در پرتو یك گفت و گوی جمعی و مشترك درباره مفهوم بهره وری شكل می گیرد و با دستورالعمل، بخش نامه و با گزاره های حقوقی سامان نمی گیرد، بنابراین در ایجاد چشم انداز مشترك در زمینه بهره وری  توفیق حاصل نشده است.

نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید: