X

گفت‌و‌گو

/اطلاع‌رسانی/گفت‌و‌گو
خانواده از مهم‌ترین مؤلفه‌های ارتقای بهره‌وری در جامعه
دوشنبه 20 تیر 1401
60
کد خبر: 3047
آدرس کوتاه
یک جامعه‌شناس در گفت‌وگو با «بهره‌وری ملی»:

 خانواده از مهم‌ترین مؤلفه‌های ارتقای بهره‌وری در جامعه

بهره‌وری فرهنگ و بینشی است که باید از زندگی فردی و خانوادگی تا کارخانه، دانشگاه، اداره، بازار و... موردتوجه قرار گیرد. بنابراین اگر بهره‌وری در مجموع و کلیت خود به‌صورت یک فرهنگ نگریسته شود، آنگاه جامعه و کشور به مجموعه‌ای پویا، کارا و آگاه تبدیل می‌شود. برای اینکه بهره‌وری به نگرش عمومی درآید نیازمند سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت است. در این راستا در گفت‌وگویی با دکتر مصطفی آب‌روشن، جامعه‌شناس لزوم نهادینه‌کردن فرهنگ بهره‌وری، نقش خانواده و تأثیر آن در کشور به بحث گذاشته شده است که در ادامه می‌خوانید. 

لزوم نهادینه‌کردن فرهنگ بهره‌وری در سطح  کشور چیست؟

بهره‌وری را می‌توان به‌عنوان یک نگرش فرهنگی تلقی کرد، در این تعریف مجموعه فعالیت‌های انسان در جهت رسیدن به اهداف مادی و معنوی منجر به نتیجه مطلوب می‌شود. رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی انعکاس افزایش بهره‌وری در جنبه‌های مختلف آن است. وقتی ما با محدودیت منابع مواجه هستیم، ضرورت افزایش بهره‌وری معنا پیدا می‌کند، زیرا توسعه و ارتقای سطح زندگی شهروندان از اهمیت بنیادی برخوردار است. به‌عبارتی، با توجه به محدودیت عوامل مختلف تولید، نیاز به نهادینه‌کردن فرهنگ بهره‌وری به‌عنوان یک ضرورت ملی به‌شدت احساس می‌شود.

به عقیده شما به چه میزان می‌توان با الگوگرفتن از فرهنگ بومی کشور بهره‌وری را نهادینه کرد؟

الگوگرفتن از فرهنگ بومی کشور بدین معنا نیست که ما به‌شکل کورکورانه از الگوهای گذشته استفاده کنیم، بلکه باید نیازهای واقعی جامعه بر اساس بافت اقتصادی-اجتماعی شناسایی شده و سپس الگوهای توسعه پایدار طبق فرهنگ خودمان، تنظیم یا بومی‌سازی شوند. همانگونه که ژاپن در فرایند مدرنیزاسیون فرهنگ بومی خود را نادیده نگرفت.

چگونه می‌توان مفهوم بهره‌وری را در باورهای ذهنی افراد ایجاد کرد؟

بدیهی است که بین آموزش و بهره‌وری رابطه معناداری وجود دارد. بنابراین یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های ارتقای بهره‌وری در جامعه، خانواده است. این نهاد به‌رغم اینکه کوچک‌ترین واحد اجتماعی است، اما نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری رفتار و شخصیت افراد، ایفا می‌کند .اگر در محیط خانواده افکار بهره‌وری حاکم باشد شاهد جامعه‌ای خواهیم بود که فرهنگ بهره‌وری در لایه‌های مختلف آن ساری و جاری خواهد بود. از سوی دیگر، فقدان فرهنگ بهره‌وری در نظام خانواده باعث بی‌نظمی در خرید و سبد مصرفی می‌شود، به‌طوری که این آشفتگی در مدیریت مالی، ساختار خانواده را با اختلال مالی مواجه خواهد کرد که انعکاس آن در شکل کلان در جامعه قابل مشاهده است.

با توجه به اینکه بهره‌وری یک اصل اساسی در توسعه کشور به‌شمار می‌آید، چگونه می‌توان این ظرفیت را در کشور افزایش داد؟

ما زمانی می‌توانیم به افزایش بهره‌وری در ساختار تولیدی و خدماتی کشور امیدوار باشیم که  فرهنگ بهره‌وری، به‌عنوان یک ارزش در جامعه شناخته و شناسانده شود. با فرض یادشده شاهد جامعه‌ای خواهیم بود که  استفاده از منابع و تولیدات، به‌شکل بهینه در آن جریان دارد و برعکس، اگر فرهنگ بهره‌وری به سطحی تنزل پیدا کند که مصرف‌گرایی صرف در آن جامعه غالب شود، این واقعیت تلخ را باید انعکاس توسعه‌نیافتگی و زنگ خطر جدی برای نظام اقتصادی - اجتماعی تلقی کرد.

به عقیده شما چه سازمان یا نهادی می‌تواند الگوهای بهره‌وری را تبیین کند؟

به‌نظر من طراحي الگوي جامع  بهره‌وری نمی‌تواند از سوی یک نهاد خاص تبیین و تئوریزه شود، زیرا  خوشبختی، سعادت و بهروزی هر ملتی وابسته به کار و تلاش همه اقشار جامعه است و بهره‌وری معیاری برای ارزیابی عملکرد فعالیت‌ها و تلاش‌ها در بخش‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی به‌شمار می‌آید.

با توجه به اینکه بهره‌وری با قانون، سازمان و جایگاه شکل نمی‌گیرد، چگونه می‌توان بهره‌وری را به‌عنوان یک فرهنگ، جاری و ساری کرد؟ 

در عصری زندگی می‌کنیم که رسانه‌ها به‌عنوان یکی از عوامل مهم فرهنگ‌پذیری شناخته می‌شوند. اگر ما رسانه‌های ارتباط‌جمعی از جمله رسانه ملی، مطبوعات یا شبکه‌های اجتماعی را به‌عنوان یک سیستم واحد در نظر بگیریم که به‌صورت هماهنگ و یکپارچه در مسیر رسیدن به ارتقای فرهنگ بهره‌وری گام برمی‌دارند آنگاه شاهد تأثیر آن در جامعه خواهیم بود. شاید برای یک دانش‌آموز ساعت‌ها در رابطه با فواید بهره‌وری صحبت کنیم و نتیجه مطلوب را به‌دست نیاوریم، اما همین کودک با دیدن یک میان‌برنامه آموزشی در تلویزیون در رابطه با اصلاح فرهنگ استفاده از آب، برق، گاز یا انرژی، به فواید بهره‌وری پی می‌برد و آن را سرمشق زندگی خود قرار می‌دهد.

تصاویر
  • خانواده از مهم‌ترین مؤلفه‌های ارتقای بهره‌وری در جامعه
نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید: